Blockchain ve Enerji İlişkisi [Konuk Yazar]

Günümüz enerji kullanımı konusunda Nikola Tesla mezarında ters dönmesi ile ‘’ulan bi haltı beceremediniz, ama yine de şansınız var. Hadi be olum’’ arasında gidip geliyordur. Elektrik, modern toplumun işleyişinin temel taşlarından biridir. Evler, hastaneler, hava trafik sistemleri, yol altyapısı, iletişim ve finansal hizmet endüstrilerinin hepsi elektriğe bağımlıdır. Artan enerji ihtiyacı nedeniyle yenilenebilir enerji piyasası hızlı bir şekilde gelişiyor. İklim değişikliğine karşı üretilen argümanlar, talepler ve daha fazla farkındalık bu piyasanın gelişmesini tetikleyen diğer unsurlar olarak öne çıkmakta. Bu durum da yeni ve ilginç fırsatların kapısını aralıyor. ‘’Yeter, doğadan hala fırsatçılık kovalamayın! Bi rahat vermediniz be!’’ diyen ultimate oportünist arkadaşlar, sizin için bu yazı burada bitiyor.

Bloomberg tarafından yapılan bir araştırma konunun ‘’maddi’’ değerini ortaya koyuyor. 2040 yılına kadar enerji sektöründe yapılacak yatırımın % 60'ından fazlası yenilenebilir enerji sektörüne gidecek. Yani biraz daha yukarıdan bakarsak enerji sektörüne yapılacak toplam küresel yatırım 11.4 trilyon dolar ve bunun 7.8 trilyon doları yenilenebilir enerjiye (özellikle rüzgar ve güneş) gidiyor. Toplam yatırım içinde uzun zamandır enerjimizi tahsis eden fosil yakıtlara yapılacak yatırım ise 3,2 trilyon dolar seviyesinde.

Yani?

Mevcut enerji piyasasının içinde bulunduğu durumda yüksek maliyet gerektiren merkezi konvansiyonel enerji santralleri, uzun mesafeli enerji iletimi gibi büyük altyapı gereksinimlerine elektrik yetiştirememeye başlayacak. Bu konuda 2050 yılına kadar iki kattan daha fazla bir artış bekleniyor. Nükleer enerjinin her ne kadar fiyat/performansı üst düzey olsa da daha kârlı ve farklı bir modele ihtiyaç ortada.

Nereye Gidiyor Bu Süreç?

Merkezi olmayan enerji üretimine geçilmesi %100 şart. Al bu cümleyi duvarlara yaz, stencil yap, telefon kapağında yazan cümle bu cümle olsun. Peki, tamam, bir saniye. Merkezi olmayan enerji üretimi ne demek? Önce blockchain kavramına tekrar göz atalım.

Geleneksel bir ortamda, kamu hizmetleri veya bankalar gibi üçüncü taraflar, finansal, enerji veya diğer işlemler için aracılar görevini görür. Bu aracıların sağladığı hizmet ile her işleme maliyet katılmaktadır.

Blockchain, insanların birbirlerine güvenmelerini (trustless kavramı), ağın herhangi bir üyesi tarafından erişilebilen bir atağa karşı korunmayı ve veritabanı aracılığıyla doğrudan eşler arası işlem yapılmasını sağlar.

Blockchain’in en dikkate değer özelliği, blok zincirinin verileri depolamak için merkezi bir otoriteye bağımlı olmamasıdır. Bu nedenle tek bir başarısızlık noktası yoktur.

Blockchain, sayısallaştırılmış, denetimi kaldırılmış, merkezi olmayan, dağıtılan ve demokratikleştirilmiş bir teknolojidir. İlginçtir ki, akıllı şebeke teknolojisi, çatıdaki güneş sistemlerinin yaygınlaştırılması ve daha iyi pil depolama sayesinde yenilenebilir enerjinin büyük bir payı elektrik şebekelerine entegre edildiğinden, dünyanın enerji sistemleri de blockchain’i takip ediyor.

Merkezi olmayan enerji üretimine gelirsek blockchain’in faydalari neler olabilir?

Blockchain teknolojisi, gelişmekte olan ülkelerin enerji sektörlerinin gelişmesine yardımcı olabilir. Kalkınma kurumlarının onlara yardımcı olabilecekleri dört alan var:

1. Kapasite geliştirme ve kurumsal güçlendirme: Enerji düzenleyicilerinin ve enerji şirketlerinin mali yönetimlerini iyileştirmek için blockchain kullanmalarına destek verilebilir. Teknoloji, daha sonra şirketlerin, varlıkların mülkiyet ve mevcut durumlarını kayıt altına almalarına, sözleşmeleri sayısallaştırılmalarına ve ölçme-faturalandırma işlemlerini doğrulamasına/yürütmesine yardımcı olabilir.

2. Şebekeyi modernleştirmek: Bu durum ilk önce enerji santralleri için çok rahatsız edici gibi görünse de daha küçük, daha düşük değerli üreticilerin artan güç talebine ayak uydurmalarına yardımcı olabilir. Blockchain, ağ acil durumlarını ve problemleri otomatik olarak tanılayan ve bunlara tepki veren akıllı şebeke sistemlerinin bel kemiğini oluşturarak mevcut enerji endüstrisi süreçlerini daha verimli hale getirebilir. Örneğin doğal bir felaket, iletim kulelerini veya trafo merkezlerini yok ederse, ağ büyük bir karartmayı önlemek için gücü hızla ve otomatik olarak yeniden yönlendirebilir.

3. Yeşil finans ve karbon ticaret sistemleri: Blockchain, iklim değişikliğine karşı 2015 Paris Anlaşması uyarınca gelişmekte olan üye ülkelerin ulusal olarak belirlenen katkı paylarının uygulanmasını desteklemek için hayati önem taşıyan iki plana da konuşlandırılabilir. Bu teknoloji, emisyon ödenekleri ve yenilenebilir enerji sertifikalarının temin edilmesine yardımcı olabilir.

4. En başından beri değinmek istediğim maddeye gelirsek: Yenilenebilir enerji mini ve mikro-şebekeler. Blockchain, bireysel tüketicileri ve üreticileri güçlendirir. Elektrik üretebilen ve depolayabilen her hane, diğer hanelerle otomatikleştirilmiş peer-to-peer işlem yapmaya başlayabilir veya piyasa fiyatından ağa geri dönebilir. Böylece haneler (tüketiciler) prosumer-profesyonel tüketici olur. Teknoloji, esnek peer-to-peer güç sistemlerini düzenlemeye, koordine etmeye ve emniyet altına almaya yardımcı olabilir.

Devam Et Kaptan

Merkezi olmayan enerji üretimini detaylandırdıktan sonra konumuza devam edecek olursak, son yıllarda yenilenebilir ve sürdürülebilir dağınık enerji sistemlerine doğru yönelmekteyiz. Rocky Mountain Enstitüsü tarafından yayınlanan bir rapora, örneğe ve araştırma sonuçlarına bir göz atarsak;

Şekil 1'de görüldüğü gibi 2015'te ABD’de üretilen toplam enerjinin kabaca % 15'ini rüzgar ve güneş enerjisi oluşturuyor. 2050 yılına kadar bu oranın yaklaşık %71'e ulaşması bekleniyor ve buna hidro-elektrik, jeotermal ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynaklarını da eklersek oran % 80'e kadar çıkabilir.

Sonuç

Önemli ölçüde uygun fiyatlı, temiz enerjiye kolay erişim sağlanmaya başlandı. Yenilenebilir enerji ile enerji üretimi daha merkezi olmayan noktaya geliyor ve yerel üretim-tüketim noktalarına yaklaşmakta. Bu durumda dağıtık bir enerji sistemi tüketim noktasında güç üretir. Devamında da maliyeti, karmaşıklığı, bağımlılıkları ve verimsizlikleri azaltır.

Tags: Blockchain, Enerji, Bitcoin, Dünya, Tüketim

Bu yazı, konuk yazarımız Armağan Can Ercan tarafından yazılmıştır. Yazının orijinaline ve yazarın daha fazla içeriğine bu adresten ulaşabilirsiniz. Siz de DijiFi'de konuk yazar olarak yer almak isterseniz bize bilgi@dijifi.org veya iletişim sayfamız aracılığıyla ulaşabilirsiniz. Keyifli okumalar!